Advert
Advert
Aşure, 10 Muharrem ve Kerbela (1)
Ali Eşref Uzundere

Aşure, 10 Muharrem ve Kerbela (1)

Kameri aylardan biri olan Muharrem ayı içindeyiz. Muharrem ayı hicri yılın başlangıcıdır. “Aşure/Aşura” Arapçada10 manasına gelen  "aşara"kelimesindentüremiştir.KelimeninSâmîdillerarasındaortakbirkelimeolduğudüşünülmektedir.

Musevilikinancında “BüyükKefaretGünüiçinkullanılan “Aşura/aşure” günü; aynı zamanda Peygamberimizin torunu Hz. Hüseyin’in beraberindeki 72 kişiyle birlikte hicri 61 yılının 10 Muharrem günü (10 Ekim 680)Kerbelâ'daYezidi’nordusuncakatledildiği gündür.

BunundışındaAşureGünü'ndegerçekleştiğineinanılandiniaçıdanönemlibazırivayetlerbulunmaktadır.Bunlar;

 

-Hz. Âdem'inişlediğigünahtansonratövbesininkabuledilmesi,

-Hz.İdris'indiriolarakgöğeyükseltilmesi,

-Hz.Nuh'ungemisinintufandankurtulması,İbrahim'inateşteyanmaması,

-Hz.Yakup'unoğluYusuf'akavuşması,

-Hz.Eyyüb’ünhastalıklarınıniyileşmesi,

-Hz.Musa’nınKızıldeniz'dengeçipİsrailoğulları'nı Firavun'dankurtarması,

-Hz.Yunus’unbalığınkarnındançıkması,

-Hz.İsa'nındoğumuveölümdenkurtarılıpgöğeyükseltilmesidir.

 

Buolaylar, saygınhadiskitaplarınınhemenhepsindegeçmektedir.Musevilerindebugünüoruçlageçirdikleri gibi, peygamberimiz Hz. Muhammed’in (SAV)bugündeoruçtutmayıtavsiyeettiği,Yahudilerebenzememekaçısından tutulacak orucun  “Aşure günü ile bir gün öncesi veya bir gün sonrası”ilaveedilerektutulmasıgerektiğineinanılır.

 

Şia inancındaAşûreGünü

 

Şia inancında“AşûreGünü”ne,diğerİslammezheplerininatfettiğiönemindışındabirönemverilir.İnancagöre, Şia'lıktaönemlibir sembol olanİslampeygamberi Hz. Muhammed'in(SAV) torunu Hz. Hüseyin Kerbelâ'damuharremayının 10’unda şehitedilmiştir.

 

Şia’lar MuharremveSaferaylarını “matem” aylarıolarakkabulederler.İkiayboyuncadüğünvebenzerieğlenceleryapılmaz. Matemgünlerinde“taziye meclisleri”düzenlenerekmersiyelerokunur, “ihsan” adı verilen toplu yemekleriverilir.

Bazılarıiçinherayınonuncugünüaşuredir;kelimeMuharremayının 10’unda işlenen Hz. Hüseyincinayetindensonratutulangelenekselyasındiğeradıolarak toplumda yerleşmiştir. 

 

Ülkemizde Hz. Hüseyin için en büyük anma; “AşureMatemMerasimi” adı altında İstanbulHalkalı'da düzenlenmektedir. Butören 10 Muharrem AşuregününüeniyişekildeanlatmasıyönündenUNESCOtarafındaneniyiAşure Merasimiseçilmiştir. Ayrıcatörende sahneye konan “Aşure Tiyatrosu”nun izleyicininsayısıbakımındanda “Guinness Rekorlar Kitabına girmeye aday”olmuştur.

 

Alevî inancında Aşure Günü

Alevîlerde,Hüseyin'inKerbelâ'dakiacısıbaştaolmaküzere 12 imamın acılarınıanmakveanlamakiçinMuharremMatemitutulur.

Amacı, butürlüacılarınbirdahayaşanmamasıiçingerekliolaninsanlıkdeğerleriniveAlevîöğretisiniözümsemek olan Matemsüresincebıçağavekesicialetlereelsürülmez. Matemboyuncahiçbircanlıyaeziyetedilmez. Kurbankesilmezveetyenmez.Kalp kırmamak, dililekimseyiincitmemek, hiç kimse hakkındadedikoduyapmamak, tutulan “MatemOrucu” temelilkesidir.

 

Matemdenamaç,kendineeziyetyapmakdeğil,kötülükvekatliamlarınbirdahaolmamasıadınaanmakveunutmamaktır.KerbelâkatliamındahastaolmasınedeniyleİmamZeynelAbidin'inkurtulmasıveAli'ninsoyunundevametmesinedeniyledeAllah'aşükredilir.BunedenleMuharremmatemi,aşuregeleneğiile sonlandırılır. 12gün tutulan matem orucu ardından 12 değişik malzemeden pişirilen Aşure yenilin ve dağıtılır.

(Yarın Hicri yılbaşı)

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500